Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimi, BeylikdüzüSalı, Perşembe, Cuma 12:00–21:00 ve Cumartesi 10:00–18:00Bilgi ve Randevu: 0553 410 46 48

CAS Testi (Bilişsel Değerlendirme Sistemi) Beylikdüzü

Çocuğun ne bildiğine değil, bilgiyi nasıl işlediğine bakan değerlendirme: planlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl işlemleme süreçleri ayrı ayrı ortaya konur.

Beylikdüzü5 – 17 yaşPASS kuramı
Klinik Psikolog Yaren İlayda Korman

Klinik Psikolog Yaren İlayda Korman

Klinik Psikolog · Beylikdüzü, İstanbul

Bilişsel değerlendirmeleri klinik psikoloji eğitimi ve test uygulayıcı eğitimleri temelinde yürütür; profili tek bir puana indirgemez.

  • Klinik Psikoloji tezli yüksek lisans, İstanbul Arel Üniversitesi
  • Objektif ve projektif psikolojik testler eğitimleri
  • CAS (Bilişsel Değerlendirme Sistemi) uygulayıcı eğitimi
  • d2, Burdon ve Frankfurter dikkat testleri eğitimleri

Detaylı özgeçmiş

Yaş aralığı5 – 17 yaş
SüreYaklaşık 1–1,5 saat
Değerlendirdiği alanPlanlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl işlemleme

CAS testi nedir?

CAS (Cognitive Assessment System), Türkçede Bilişsel Değerlendirme Sistemi olarak bilinir. J. P. Das ve Jack A. Naglieri tarafından geliştirilen bu araç, 5–17 yaş arasındaki çocuk ve ergenlere bire bir uygulanır. Türkiye standardizasyonu yapılmıştır ve yalnızca uygulayıcı eğitimi almış kişiler tarafından kullanılabilir.

CAS’ı diğer bilişsel testlerden ayıran şey, çocuğun ne bildiğinden çok bilgiyi nasıl işlediğine odaklanmasıdır. Sözcük bilgisi ya da okulda öğrenilmiş bilgilere daha az dayandığı için, çocuğun düşünme sürecini daha doğrudan görmeyi sağlar.

PASS kuramı: CAS neyi ölçer?

CAS, nöropsikolog A. R. Luria’nın çalışmalarından yola çıkan PASS kuramına dayanır. PASS, dört temel bilişsel sürecin baş harflerinden oluşur:

Planlama (Planning)

Bir işe nasıl yaklaşacağına karar verme, strateji seçme, kendini izleme ve gerektiğinde yöntem değiştirme.

Dikkat (Attention)

Önemli olana odaklanma, dikkat dağıtıcıları görmezden gelme ve dikkati bir süre sürdürebilme.

Eşzamanlı işlemleme (Simultaneous)

Parçaları bir bütün olarak görme; şekiller, örüntüler ve ilişkiler arasında bağlantı kurma.

Ardıl işlemleme (Successive)

Bilgiyi belirli bir sırayla işleme ve akılda tutma; ses, sözcük ve cümle dizilerini takip etme.

Alt testler ve günlük hayattaki karşılıkları

Standart uygulamada her ölçek üç alt testten oluşur. Alt test adlarını bilmek, rapordaki bulguları anlamayı kolaylaştırır:

ÖlçekAlt testlerGünlük hayatta neye karşılık gelir?
PlanlamaSayı Eşleme, Planlı Kodlama, Planlı BağlantılarÖdeve nereden başlayacağını bilme, işini düzenleme, hatalarını fark edip düzeltme
Dikkatİfade Edici Dikkat, Sayı Bulma, Alıcı DikkatDerste dikkati sürdürme, dikkat dağıtıcılara rağmen göreve odaklanma
Eşzamanlı işlemlemeSözel Olmayan Matrisler, Sözel-Uzamsal İlişkiler, Şekil BelleğiGeometri, harita ve grafik okuma; okuduğunu bütün olarak anlama
Ardıl işlemlemeKelime Serileri, Cümle Tekrarı, Konuşma Hızı (5–7 yaş) ya da Cümle Soruları (8 yaş ve üzeri)Sesleri sırayla birleştirerek okuma, heceleme, çok adımlı yönergeleri takip etme

Ne zaman tercih edilir?

  • Okuma, yazma ya da matematikte beklenenden belirgin güçlük yaşandığında (öğrenme güçlüğü şüphesi; bkz. disleksi testi)
  • Dikkat ve planlama güçlüklerinin bilişsel profilini ayrıntılı görmek istendiğinde
  • Çocuğun “anlıyor ama uygulayamıyor”, “biliyor ama sınavda yapamıyor” gibi örüntüleri olduğunda
  • Türkçe dışında bir dil konuşan ya da sözel bilgisi yaşıtlarından farklı olan çocuklarda, sözel bilgiye daha az dayanan bir değerlendirme gerektiğinde
  • Üstün yetenek değerlendirmesinde çocuğun bilişsel güçlü yönlerini farklı bir açıdan görmek için

CAS ve WISC-IV: hangisi, ne zaman?

CASWISC-IV
Yaş5–17 yaş6–16 yaş 11 ay
Dayandığı modelPASS kuramı (Luria)Wechsler zeka modeli
Öne çıkan alanlarPlanlama ve dikkat süreçleri, bilgiyi işleme biçimiSözel kavrama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği, işlemleme hızı
Öğrenilmiş bilgiye bağımlılıkDaha düşükSözel alt testlerde daha yüksek

İki test birbirinin rakibi değil, tamamlayıcısıdır. Hangisinin, ya da gerekirse ikisinin birlikte uygulanacağına ilk görüşmede değerlendirmenin amacına göre karar verilir. WISC-IV zeka testi ve MOXO dikkat testi sayfalarına da göz atabilirsiniz.

Puanlar ne anlama gelir?

CAS’ta her PASS ölçeği ve toplam puan, çocuğun kendi yaş grubundaki çocuklarla karşılaştırılarak hesaplanır. Ortalama 100’dür; yaş grubundaki çocukların yaklaşık üçte ikisi 85–115 arasında puan alır. Asıl bilgi, ölçekler arasındaki farklardadır.

Profil, tek bir sayıdan daha çok şey anlatırÖrneğin eşzamanlı işlemlemesi güçlü ama ardıl işlemlemesi zayıf bir çocuk, metnin ana fikrini iyi kavrarken sesleri sırayla birleştirerek okumakta zorlanabilir. Planlaması zayıf bir çocuk ise konuyu bildiği hâlde ödevine nereden başlayacağını bilemeyebilir. CAS’ın değeri, bu tür örüntüleri görünür kılarak evde ve okulda hangi desteğin işe yarayacağını göstermesidir.

Test günü nasıl geçer?

  1. Ön görüşme: Ebeveynle değerlendirmenin nedeni, gelişim ve okul öyküsü konuşulur.
  2. Tanışma ve ısınma: Çocuk ofise ve odaya alışır; kısa bir sohbetle tanışılır.
  3. Uygulama: Test bire bir yapılır ve yaklaşık 1–1,5 saat sürer. Çocuk yorulursa kısa molalar verilir.
  4. Paylaşım görüşmesi: Puanlama ve yorumlama tamamlandıktan sonra ayrı bir görüşmede sonuçlar ayrıntılı olarak anlatılır.

Değerlendirme öncesinde

  • Çocuğunuzun uykusunu almış, aç olmayan ve kendini iyi hissettiği bir günde gelmesi önerilir.
  • Gözlük ya da işitme cihazı kullanıyorsa yanında olmalıdır.
  • Kullandığı ilaçlar, varsa önceki test raporları ve öğretmen gözlemleri hakkında bilgi vermeniz önemlidir.
  • Çocuğunuzu teste “çalıştırmayın”. Bazı oyunlar ve etkinlikler yapılacağını sade bir dille anlatmanız yeterlidir.

Raporda neler yer alır?

  • Değerlendirmenin nedeni ve uygulama sırasındaki gözlemler
  • Dört PASS ölçeği ve toplam puan, güven aralıklarıyla birlikte
  • Çocuğun güçlü yönleri ve desteklenmesi gereken süreçler
  • Evde, okulda ve ders çalışırken uygulanabilecek somut öneriler
  • Gerekli görülürse ilgili uzmanlık alanlarına yönlendirme

Raporun okul ya da hekimle paylaşılması yalnızca velinin yazılı onayıyla yapılır.

Testler tanı koymazPsikolojik testler, değerlendirme sürecinin önemli ama tek parçasıdır. Sonuçlar klinik görüşme, gözlem ve aileden alınan bilgilerle birlikte yorumlanır. Tıbbi tanılar (ör. dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu, özgül öğrenme bozukluğu) hekim tarafından konur.

Sık aranan sorular

CAS testi nedir?
CAS (Cognitive Assessment System, Bilişsel Değerlendirme Sistemi), J. P. Das ve Jack A. Naglieri tarafından geliştirilen, 5–17 yaş arasındaki çocuk ve ergenlerin planlama, dikkat, eşzamanlı işlemleme ve ardıl işlemleme becerilerini (PASS) değerlendiren bireysel bir bilişsel değerlendirme aracıdır.
CAS testi kaç yaşa uygulanır?
CAS, 5 yaş ile 17 yaş arasındaki çocuk ve ergenlere uygulanır. Bazı alt testler yaşa göre değişir; örneğin 5–7 yaş ile 8 yaş ve üzeri için farklı ardıl işlemleme görevleri kullanılır.
CAS testi ne kadar sürer?
Uygulama genellikle 1–1,5 saat sürer. Süre çocuğun yaşına, temposuna ve verilen molalara göre değişebilir.
CAS testi zeka testi mi?
CAS bir bilişsel değerlendirme aracıdır ve toplam bir puan verir; ancak geleneksel zeka testlerinden farklı olarak sözcük bilgisi ya da okulda öğrenilen bilgilere daha az dayanır. Çocuğun bilgiyi nasıl işlediğini, yani planlama, dikkat, eşzamanlı ve ardıl işlemleme süreçlerini ayrı ayrı gösterir.
CAS ile WISC-IV arasındaki fark nedir?
WISC-IV sözel kavrama, algısal akıl yürütme, çalışma belleği ve işlemleme hızı indekslerine bakar. CAS ise PASS kuramına dayanır ve özellikle planlama ile dikkat süreçlerini ayrıntılı ölçer. Hangisinin, ya da ikisinin birlikte, uygun olduğu ilk görüşmede değerlendirmenin amacına göre belirlenir.
CAS testi öğrenme güçlüğü ve dikkat eksikliğini tespit eder mi?
CAS tek başına tanı koymaz. Öğrenme güçlüğü ya da dikkat güçlüğü şüphesinde çocuğun bilişsel profilini ortaya koyarak değerlendirmeye önemli bilgi sağlar. Tıbbi tanılar (ör. dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu) hekim tarafından konur.
Beylikdüzü’nde CAS testi nerede yapılır?
CAS, Beylikdüzü Beycity Residence’taki ofiste, CAS uygulayıcı eğitimi almış Klinik Psikolog Yaren İlayda Korman tarafından bire bir uygulanır. Bilgi için 0553 410 46 48.
Klinik Psikolog Yaren İlayda Korman
Klinik Psikolog Yaren İlayda KormanBu sayfayı hazırlayan ve site editörü. Son güncelleme: 17 Kasım 2026. Özgeçmiş

Bilgi ve randevu için

Salı, Perşembe ve Cuma 12:00–21:00; Cumartesi 10:00–18:00 saatleri arasında telefonla ya da WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.

Bilgi ve Randevu
WhatsApp Ara: 0553 410 46 48