Uykusuz geçen haftaların sonunda bana gelen ailelerin çoğu aynı soruyla başlar: "Bu normal mi?" İlk olarak şunu söylemek isterim: Bebeklerin gece uyanması, özellikle ilk aylarda gelişimin olağan bir parçasıdır. Bebeklerin uyku döngüleri yetişkinlerden kısadır ve her döngünün sonunda kısa uyanmalar yaşanması beklenir.
Asıl soru şu: Bebek bu uyanmalardan sonra yeniden uykuya dalabiliyor mu ve mevcut düzen ailenin iyi oluşunu ne ölçüde etkiliyor?
Önce sağlık: Hangi durumlarda doktora danışmalı?
Uyku düzenine davranışsal olarak yaklaşmadan önce tıbbi nedenlerin dışlanması gerekir. Horlama, uykuda nefes durması, reflü belirtileri, kilo alımında yetersizlik, sürekli huzursuzluk ya da ağrı belirtileri varsa önce çocuk doktorunuza danışmalısınız. Uyku danışmanlığı tıbbi değerlendirmenin yerini tutmaz; ona eşlik eder.
Bebekler ne kadar uyumalı?
Amerikan Uyku Tıbbı Akademisi'nin uzlaşı raporuna göre 24 saatlik dönemde (gündüz uykuları dahil) önerilen uyku süreleri şöyledir:
- 4–12 ay: 12–16 saat
- 1–2 yaş: 11–14 saat
- 3–5 yaş: 10–13 saat
Bu aralıklar geniştir, çünkü her çocuğun uyku ihtiyacı farklıdır. Bebeğinizin gün içinde dinç ve keyifli olması, sayılardan daha önemli bir göstergedir.
Davranışsal yaklaşımlar ne söylüyor?
Mindell ve arkadaşlarının 2006 yılında yayımladığı kapsamlı derlemede, bebek ve küçük çocuklarda uykuya dalma güçlükleri ve gece uyanmalarına yönelik davranışsal yaklaşımları inceleyen çalışmaların büyük çoğunluğunda olumlu sonuçlar bildirilmiştir. Avustralya'da yapılan randomize kontrollü bir çalışmada da davranışsal uyku müdahalesinin bebek uykusunun yanı sıra annelerin ruh hali üzerinde de olumlu etkiler gösterdiği raporlanmıştır.
Burada önemli bir noktanın altını çizmek isterim: "Davranışsal yaklaşım" tek bir yöntem demek değildir. Bebeği ağlamaya bırakmaktan çok daha yumuşak ve kademeli seçenekler vardır. Ben aileyle çalışırken her zaman ailenin değerlerine, bebeğin mizacına ve evin koşullarına uygun bir plan yaparım.
Bu akşamdan başlayabileceğiniz küçük adımlar
- Tutarlı bir uyku rutini kurun. Banyo, pijama, kitap, ninni gibi her akşam aynı sırayla tekrarlanan 20–30 dakikalık sakin bir rutin, bebeğe uykunun yaklaştığını haber verir.
- Uyku saatini sabitleyin. Her gün aşağı yukarı aynı saatte yatağa gitmek iç saatin düzenlenmesine yardımcı olur.
- Uyku ortamını sadeleştirin. Loş ışık, sakin bir ortam ve uygun oda sıcaklığı. Ekranların uyku öncesinde kapatılması önerilir.
- Uyku günlüğü tutun. Bir hafta boyunca uyku ve uyanma saatlerini not etmek, örüntüleri görmenizi kolaylaştırır.
- Kendinize de bakın. Uykusuz ebeveyn için tutarlı kalmak çok zordur. Mümkünse gece görevlerini paylaşmak tüm sürece iyi gelir.
Güvenli uyku önerileri (sırtüstü yatırma, sert ve düz zemin, yatakta yastık ve oyuncak bulundurmama gibi) için çocuk doktorunuzun yönlendirmelerini esas almanızı öneririm.
Kaynakça
- Hiscock, H., & Wake, M. (2002). Randomised controlled trial of behavioural infant sleep intervention to improve infant sleep and maternal mood. BMJ, 324(7345), 1062–1065.
- Mindell, J. A., Kuhn, B., Lewin, D. S., Meltzer, L. J., & Sadeh, A. (2006). Behavioral treatment of bedtime problems and night wakings in infants and young children. Sleep, 29(10), 1263–1276.
- Paruthi, S., Brooks, L. J., D'Ambrosio, C., ve ark. (2016). Recommended amount of sleep for pediatric populations: A consensus statement of the American Academy of Sleep Medicine. Journal of Clinical Sleep Medicine, 12(6), 785–786.
